ابو الفضل مير محمدى زرندى
108
تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )
عناوين بحث 1 - چه كسى سورهها را به آيات تقسيم كرده و آنها را آيه آيه قرار داده است ؟ اين موضوع گر چه جاى ترديد نيست كه به امر خداى تعالى بوده ولى چه بسا در آن ، و در امور ضرورى ديگر اشتباه رخ داده است . 2 - چه كسى آيات را ترتيب داده و به اين نحو كه در قرآن مشاهده مىشود در آورده است ؟ 3 - چه كسى سورهها را ترتيب داده و فلان سوره را مثلا مقدم بر ديگرى كرده است ؟ اما تقسيم تمام قرآن به سورههاى موجود بحثى است كه ما در سابق متعرض آن شده و گفتيم كه به دستور خدا بوده و هر وقت جمله « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم » نازل مىشد معلوم مىگشت كه سورهاى تمام شده و سوره ديگرى شروع شده است . مقدمه خوبست دانسته شود كه آيه همانطور كه در زمان ما به مقدار معينى از جملات گفته مىشود - در اوايل سورهها نيز همين معنى اراده شده است در آنجايى كه نوشته شده فلان سوره مثلا داراى چند آيه است مانند اينكه نوشتهاند سوره بقره مدنى و داراى 286 آيه است - همين طور در عصر امامان ( عليهم السلام ) همين اصطلاح بوده و هر وقت امامان ما كلمه آيه را استعمال مىفرمودند مرادشان همين معنا بوده كه گفته شد و روايات زيادى در اين موضوع وارد است و كافى است به ابواب قرائت قرآن كه در كتاب وسائل الشيعه تأليف شيخ حر عاملى است مراجعه شود براى نمونه به چند روايت اشاره مىكنيم :